Niemy świadek historii: śladami przeszłości

Pamięć o czasach minionych pomaga w zrozumieniu przemian, które dokonują się na naszych oczach. My także, jako turyści, jesteśmy częścią tego procesu.

Historia Berlina to jednocześnie historia Niemiec i historia świata. Dobitnie można się o tym przekonać, oglądając pozostałości muru berlińskiego, który dzielił miasto i kraje, będąc katalizatorem wielu cierpień a nawet śmierci.

Ale Berlin odrodził się, mur upadł, a obecnie stolica Niemiec może być dumna z faktu, że stała się synonimem wolności, tolerancji i różnorodności. Przebywając w Berlinie, spróbujcie powędrować śladami przeszłości: architektury, polityki i sportu. To może być interesująca lekcja.

Architektura dowodem na rozwój

Warto pamiętać, że wpływ na przyszłość mają nie tylko idee polityczne lub wojny, ale także… sztuka. Szukając w Berlinie charakterystycznych miejsc i stylów, które dobitnie pokazują wpływ sztuki i nowych pomysłów na otaczającą nas tkankę architektoniczną, należy zwrócić uwagę na Bauhaus. W latach 20. XX wieku Berlin był jedną z kolebek tego ruchu – cieszy fakt, że sporo oryginalnych budynków przetrwało wojenną zawieruchę.

Jakie były główne założenia projektowania w stylu Bauhaus? Priorytet dla ergonomicznej jedności funkcji i formy. W przypadku budynków dominowały proste bryły, powtarzalne formy, próby używania elementów, które mogły być wytwarzane masowo, umożliwiając powstanie różnych kombinacji.

Okazało się, że mimo upływu lat, budynki zaprojektowane w tym stylu w dalszym ciągu są funkcjonalne, a część z idei Bauhaus przetrwała, pokazując że dobry projekt to podstawa. Mała ciekawostka i odniesienie do czasów współczesnych: widząc na ulicach Berlina młodych ludzi, którzy korzystają z telefonów komórkowych firmy Apple, mało osób zdaje sobie sprawę, że ich design był inspirowany zasadami Bauhaus. I tak mamy paralelę między berlińską szkołą Miesa van der Rohe a Stevem Jobsem.

Wspomnienia po berlińsku. Zdarzyło się 30. lat temu

Czy historia i konkretne wydarzenia mogą stać się zwornikiem, który umocni jedność i będzie impulsem do dalszego rozwoju, także gospodarki i sektora turystycznego? W przypadku Niemiec i Berlina, odpowiedź jest prosta: milowym krokiem zmian było zjednoczenie Niemiec, od którego minęło już 30 lat.

Być może dla młodszych turystów to mała niespodzianka, ale jeszcze w 1989 roku mapa Europy wyglądała zupełnie inaczej. A wyprawa z jednej części podzielonego Berlina na drugą – mogła zakończyć się tragicznie. Berlin był niemym świadkiem polityki wielkich mocarstw, na mocy której w okolicach Checkpoint Charlie stały na wprost siebie czołgi podczas zimnej wojny.

Czy teraz ktoś rozmyśla o tych czasach? Zmiany polityczne, wiatr odnowy i końcowe zjednoczenie Niemiec 3.10.1990 r. w jeden organizm państwowy spowodowały, że całość owej historii, znaczonej skrótami NRD i RFN może jawić się jako coś nierealnego.

A sam Berlin, tak bardzo dotknięty i zraniony poprzez budowę muru, aktualnie jest jednym z najbardziej kosmopolitycznych miast na świecie, będąc domem dla wszystkich, którzy mogą zawołać: „Jestem Berlińczykiem!”

Sport w służbie partii, sport jako rozrywka

Szukając w historii Berlina wydarzeń, które miały wpływ na historię świata, możemy sięgnąć do… sportu. Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1936 r. były pokazem siły ówcześnie rządzącej NSDAP. Sport miał służyć propagandzie, a Stadion Olimpijski w Berlinie był miejscem, w którym triumf niemieckich sportowców nie tyle był oczekiwany, co wręcz pożądany i niezbędny – każdy inne wynik niż zwycięstwo, było ideologiczną porażką. I takie porażki zdarzyły się (słynny czarnoskóry sportowiec Jessie Owens, reprezentujący Stany Zjednoczone, zdobył aż 4 złote medale!).

Chichot historii sprawił, że równe 70 lat później, w 2006 r. Stadion Olimpijski w Berlinie również stał się areną jednego z najbardziej znaczących wydarzeń sportowych na świecie: meczu finałowego mistrzostw świata w piłce nożnej. I mimo faktu, iż w finale nie zagrała reprezentacja Niemiec, tylko Włochy i Francja – na trybunach panowała atmosfera piłkarskiego święta. Nikt nie rozpaczał z tego powodu, nikt nie bił w narodową nutę, sport został potraktowany jako rozrywka.

Wniosek? Czasy się zmieniają. A miejsca i budynki, także w stolicy Niemiec, miały okazję gościć w swoich murach wydarzenia, które można określić mianem „z obu stron barykady”.

Meandry przeszłości

Berlin to miejsce, gdzie historia dosłownie czai się za rogiem. Jeżeli jesteście zainteresowani, jak historia (także niektórych berlińskich obiektów) przeplatała się z losami zwykłych mieszkańców Berlina – a także innymi ciekawostkami, nie tylko historycznymi – zainstalujcie na swoich telefonach bezpłatną aplikację „About Berlin”. Znajdziecie w niej m.in. świetne teksty, dotyczące nieznanych stron polityki, społeczeństwa i historii Berlina z różnych okresów.

* * *

Zobaczcie również inne teksty w ramach naszego cyklu, które dotyczą Berlina:

Berlin na wyciągnięcie ręki: jak dostać się z Polski i za ile? Sprawdzamy!
Jak poruszać się po Berlinie. Komunikacja publiczna i porady
Sprytne oszczędzanie. Zwiedzaj stolicę Niemiec taniej z Berlin Welcome Card (+ inne zniżki)
Muzyczne oblicze Berlina: od filharmonii do techno
Odkrywamy dzielnice Berlina. Jeśli byłeś w tym mieście 10 razy, nadal mogą Cię zaskoczyć te miejsca
Berlińskie muzea są otwarte!
Gdzie smacznie zjeść: tradycja i nowoczesność. Od street foodu do gwiazdek Michelin
Berlin na weekend: plan szybkiego city breaku

Więcej informacji o atrakcjach turystycznych Berlina: www.visitberlin.de/en/