Karaiby wracają do korzeni. „Zrobiliśmy z mieszkańców turystycznych klaunów”

Koronawirusowe blokady doprowadziły do tego, że według szacunków, PKB regionu Karaibów skurczy się w tym roku nawet o 6,2 proc. Zagrożone są tysiące miejsc pracy, a gdy zabrakło turystów, wielu ludzi znów zaczęło szukać alternatywnych źródeł zarobku – jak łowienie ryb czy uprawa roślin. I jak się okazuje, wielu rdzennym mieszkańcom i lokalnym aktywistom otworzyło to oczy.

– Turystyka kulturowa ma tak wiele do zaoferowania… ale tak bardzo koncentrujemy się na umieszczaniu rdzennych mieszkańców w roli klaunów cyrkowych, że to się musi skończyć – tłumaczy Uwahnie Martinez, który prowadzi Instytutu Ekokultury i Rybołówstwa ludu Garifuna w rozmowie z Reutersem.

Zresztą wszyscy dobrze to znamy. Kiczowate wieczory egipskie/tureckie/tajskie/afrykańskie i inne królują w ofertach biur podróży i lokalnych agencji turystycznych, choć z rzeczywistością mają zazwyczaj niewiele wspólnego. Wystarczy zorganizować scenę, dogadać się z jakąś małą wioską, ubrać ludzi w ludowe stroje, kazać im zatańczyć albo zaśpiewać i wycieczka typu „real caribbean (tu zresztą można wstawić dowolne miejsce na świecie) experience” gotowa. A nasze 30 USD w kieszeni biura podróży.

I to właśnie m.in. tego mają się wyzbyć Karaiby. Jasnym jest, że z łowienia ryb czy uprawy roślin nie da się zarobić takich samych pieniędzy jak na turystyce. Ważne jest jednak, by znaleźć kompromis czy złoty środek i skupić się na tzw. turystyce zrównoważonej, która ani nie zabija lokalnej kultury ani nie pozostawia kraju bez wpływów do budżetu.

– Powrót do korzeni kulturowych może wzmocnić społeczności i zmniejszyć ich zależność ekonomiczną od turystyki prowadzonej przez duże kurorty, których i tak nie obchodzimy – tłumaczy. – COVID dał nam możliwość prawdziwej oceny samych siebie.

Czy jednak uda się zmienić podejście do turystyki na stałe? Coraz więcej krajów pokazuje, że można pogodzić ochronę lokalnych społeczności, przyrody i zabytków, bez całkowitego rezygnowania z wpływów do budżetu. Rajskie zakątki coraz chętniej wprowadzały obostrzenia już przed pandemią, a jej nadejście okazało się być idealnym czasem na przemyślenie strategii.

W efekcie Karaiby nie są jednak jedynym miejscem, które wprowadzać spore zmiany, gdy skończy się pandemia. Od zmiany organizacji ruchu w mieście, przez szczere postanowienie ekologicznej poprawy i przejście z ilości na jakość, aż po szukanie alternatywnych źródeł dochodu – wszystkie te pomysły pojawiły się w przeróżnych miejscach, m.in. na Bali, w Mediolanie czy Bangkoku.

Nie brakuje też turystów, którzy w pełni świadomie rezygnują z miejsc, które ich zdaniem nie podchodzą do tematu turystyki wystarczająco etycznie.