Jezioro Aralskie, czyli morze, które wyschło

Najpierw trochę liczb. Jezioro Aralskie, określane także Morzem Aralskim, ze względu na swoją wielkość, jeszcze 50 lat temu (w 1960 roku) zajmowało obszar prawie 68,5 tysiąca km2, a jego objętość była równa 1093 km3. Według pomiarów z 2009 roku, obecnie zajmuje obszar 13,5 tysiąca km2 i ma 105 km3.

Co się stało, że dziś Jezioro kojarzone jest z największą katastrofą ekologiczną na świecie? Radziecki program zaplanowany już w 1918 roku, a zapoczątkowany w latach 30-tych XX wieku, zakładał wykorzystanie dwóch dopływów Jeziora – Amu-darii na południu, oraz Syr-darii na północy, do irygacji pól bawełnianych i ryżowych. Suche połacie Kazachskiej SRR, Uzbeckiej SRR i Turkmeńskiej SRR, wzdłuż obu rzek, zostały nawodnione, a na polach uprawiana była na wielką skalę bawełna, która stała się „białym złotem”, podstawą ekonomii tych republik. Uzbecka SRR stała się największym eksporterem bawełny na świecie, a Morze… wyschło.

PoprzednieObraz 7 z 10Następne

Stało się co miało się stać

Konsekwencją działań było podzielenie się Morza Aralskiego na dwie części: południową na obszarze Uzbekistanu i północną w granicach obecnego Kazachstanu. Wspomniane wcześniej zasolenie zbiornika doprowadziło do sytuacji, w której wody gruntowe przestały być zdatne do picia. Osad solny zalegający na dnie jeziora, które przerodziło się w pustynię, niesiony był przez wiatr, miał poważne konsekwencje - pojawiające się w zastraszającym tempie choroby układu oddechowego okolicznych mieszkańców. Wielu ludzi opuściło tereny wokół starego brzegu Jeziora.

fot. Wikimedia Commons

PoprzednieNastępne

PoprzednieObraz 7 z 10Następne