To najbardziej tajemniczy i niedostępny zakątek Europy. Kobiety nie były tam od 1000 lat
Skąd wzięła się autonomia mnichów?
Pierwsze prawosławne klasztory zaczęły powstawać na półwyspie Athos jeszcze w średniowieczu. Ich dynamiczny rozwój odbywał się przy wsparciu cesarzy bizantyjskich, którzy nadawali im przywileje oraz ziemię – tak, aby wzmocnić wpływy religijne i gospodarcze w regionie.
Przełomowa decyzja zapadła w 1046 roku, kiedy to cesarz Konstantyn IX Monomach ustanowił na półwyspie Athos autonomię. Ten specjalny status – mimo wielu wojen, zawirowań politycznych czy traktatów międzynarodowych – przetrwał do dnia dzisiejszego, dzięki czemu życie na półwyspie Athos tętni w zupełnie innym rytmie niż w reszcie Grecji.
Hurghada od 2121 PLN na 7 dni (lotnisko wylotu: Katowice)
Sharm El Sheikh od 2470 PLN na 7 dni (lotnisko wylotu: Katowice)
Costa del Sol od 2549 PLN na 7 dni (lotnisko wylotu: Gdańsk)
Jak wygląda życie mnichów?
Na półwyspie Athos istnieje 20 klasztorów, w których na co dzień mieszka około 1300 mnichów. Ich życie toczy się w praktycznie całkowitym oderwaniu od reszty Grecji – własne zasady, własny rytm dnia i… własna infrastruktura.
Mnisi mają tu nawet szpital i szkołę, a połączenie ze światem zewnętrznym ogranicza się głównie do sieci energetycznej i kanalizacyjnej. Co ciekawe, na półwyspie Athos działa również Internet – i to niekiedy lepszy niż w pozostałej części Grecji.
– Kiedy w całej Grecji mieliśmy sieć 4G, na Athos mnisi mieli już 5G – opowiada Georgios Broutzas, przewodniczący Organizacji Turystycznej Chalkidiki.
Mnichów próżno szukać jednak w sieci czy w mediach społecznościowych. Życie na Athos wciąż toczy się bowiem według średniowiecznych standardów i skupione jest wokół modlitwy, pracy w klasztorze i codziennej pomocy lokalnej wspólnocie.
Dlaczego kobiety nie mogą wejść na półwysep Athos?
Od wieków przebywanie na półwyspie Athos możliwe jest tylko dla mężczyzn. Od niemal 1000 lat żadna kobieta nie postawiła tu stopy – chociaż wiele próbowało. Najsłynniejszy przypadek dotyczy Marii Poimenidou, która w 1954 roku przebrała się za mężczyznę, by odwiedzić Athos. Wybryk ten wywołał spore poruszenie, a w konsekwencji Grecja wprowadziła prawo zakazujące kobietom wstępu na półwysep. Za złamanie tego zakazu grozi kara 12 miesięcy pozbawienia wolności.
Rygorystyczne zasady dotyczące płci obejmują nie tylko kobiety, ale też… samice zwierząt. Na Athos obowiązuje bardzo ścisły zakaz wstępu zwierząt płci żeńskiej, aby zachować „czystość” półwyspu – zgodnie z tradycją mnichów.
Niektóre zwierzęta ze względów praktycznych mogą jednak przebywać na Athos. Dotyczy to przede wszystkim kotów, które są używane do pilnowania magazynów i ich ochrony przed gryzoniami oraz kur – dla jaj i mięsa. Wszystkie inne zwierzęta płci żeńskiej, szczególnie bydło czy kozy, są całkowicie zakazane.
Jak można zwiedzać półwysep Athos?
Chociaż półwysep Athos sprawia wrażenie niedostępnego, to jest otwarty na turystów – chociaż pod pewnymi warunkami. Mogą się tam udać wyłącznie mężczyźni, którzy otrzymają specjalne pozwolenie – tzw. diamonitirion. W ciągu dnia na półwyspie może przebywać maksymalnie 150 turystów.
W szczycie sezonu czas oczekiwania na wydanie zgody może wynosić nawet dwa miesiące, a jej przyznanie wymaga jednogłośnej decyzji wszystkich przedstawicieli 20 klasztorów. Procedura obejmuje wysłanie wniosku do administracji Świętej Góry, podanie dat i celu wizyty oraz wniesienie opłaty w wysokości 30 euro.
Zwiedzanie półwyspu Athos rządzi się własnymi zasadami. W jednym klasztorze można przebywać maksymalnie 3 dni, a goście muszą dostosować się do rytmu życia mnichów: uczestniczyć w modlitwach, zachowywać ciszę i stosować się do wewnętrznych zasad wspólnoty. To miejsce nie jest więc typową atrakcją turystyczną, ale miejscem, które daje szansę na wyciszenie, refleksję i odnalezienie siebie.
Ile kosztują bilety na rejs wokół półwyspu?
Dla tych, którzy nie mogą wejść w głąb półwyspu Athos – ze względu na płeć lub brak pozwolenia – przygotowana została alternatywna forma zwiedzania. Z miejscowości Uranupoli codziennie odpływają promy, które zabierają turystów w trzygodzinny rejs wzdłuż wybrzeża Athosu.
Podczas takiego rejsu można z perspektywy wody podziwiać osiem najbardziej spektakularnych klasztorów, a także posłuchać opowieści o historii półwyspu oraz życiu mnichów. Bilet na rejs kosztuje od 25 do 30 euro.
Niniejszy materiał powstał podczas wizyty na Półwyspie Chalkidiki, która była możliwa dzięki zaproszeniu biura podróży Grecos oraz Organizacji Turystycznej Chalkidiki.
👉 Historia klasztorów – pierwsze prawosławne klasztory powstały tu w średniowieczu, rozwijały się przy wsparciu cesarzy bizantyjskich, którzy nadawali im przywileje i ziemię, by wzmocnić wpływy religijne i gospodarcze.
👉 Autonomia i tradycja – w 1046 roku cesarz Konstantyn IX Monomach ustanowił autonomię Athosu. Status ten przetrwał do dziś i pozwala mnichom żyć w oderwaniu od reszty Grecji, w rytmie modlitwy i pracy w klasztorach, z własnym szpitalem i szkołą.
👉 Zakazy i zasady – od wieków półwysep dostępny jest tylko dla mężczyzn, a także ogranicza obecność zwierząt płci żeńskiej. Historia pełna jest prób obejścia zakazu – najsłynniejsza to przypadek Marii Poimenidou w 1954 roku, który doprowadził do wprowadzenia surowego prawa zakazującego kobietom wejścia na teren Athosu.
👉 Turystyka i duchowość – Athos nie jest typową atrakcją. Wizyta wymaga specjalnego pozwolenia (diamonitirion), pobyt w klasztorze trwa maksymalnie 3 dni, a goście muszą dostosować się do życia mnichów. Dla tych, którzy nie mogą wejść na ląd, dostępny jest rejs promem wokół półwyspu z Uranupoli, pokazujący najpiękniejsze klasztory i historię Athosu.
Tani weekend w stolicy Rumunii
Okołoweekendowa wycieczka na południe Włoch
Przygoda nad jeziorem Michigan
Jedna z ostatnich szans, by polecieć na Azory w tej cenie
Wyspy Kanaryjskie z drinkiem w ręku
Weekend w najbardziej słonecznym regionie Hiszpanii
