Jak wyrobić paszport i ile to kosztuje?

O zaletach posiadania paszportu chyba nie trzeba przekonywać. To przepustka do zwiedzania świata, otwierająca nieporównywalnie więcej możliwości, niż podróżowanie z polskim dowodem osobistym. Jeżeli planujecie wyjeżdżać poza Unię Europejską, w większości przypadków będziecie potrzebować właśnie tego dokumentu. Jak wygląda zatem procedura wyrobienia paszportu?

Zacznijcie od zebrania wszystkich dokumentów, które są niezbędne do złożenia wniosku o wydanie paszportu. Sam wniosek otrzymacie bezpłatnie w punkcie paszportowym, więc na razie go pomińmy. Przygotujcie natomiast:

• aktualne zdjęcie. Ponieważ przepisy, dotyczące tego jak powinno wyglądać prawidłowe zdjęcie do paszportu, są dosyć rygorystyczne – zalecamy wykonanie „świeżego” zdjęcia u fotografa. Można to zrobić wcześniej, można w dniu składania wniosku – w pobliżu większości urzędów paszportowych bez trudu znajdziecie punkt wykonujący takie usługi;
• dowód osobisty (jeżeli wcześniej nie posiadaliście paszportu) lub paszport, którego aktualnie używacie;
• dokument, który jest potwierdzeniem posiadanego prawa do ulgi (lub całkowitego zwolenienia) z opłaty za wyrobienie paszportu;
• odpis aktu małżeństwa – jeżeli wzięliście ślub poza granicami Polski, i wasze nazwisko się zmieniło;

Macie już wszystkie niezbędne dokumenty? Czas na odwiedziny w punkcie paszportowym. Tu ważna uwaga: o paszport można się starać we wszystkich punktach paszportowych, niezależnie od miejsca zameldowania czy zamieszkania. Trzeba jedynie pamiętać o tym, że dokument można odebrać tylko w tym samym miejscu, w którym składało się wniosek. Jak odnaleźć najbliższy punkt z obsługą paszportową? Najprościej wejść na stronę internetową waszego urzędu wojewódzkiego i sprawdzić na liście adresów, gdzie jest was najbliżej lub najwygodniej.

W punkcie paszportowym pobieracie wniosek o wydanie paszportu – i wypełniacie starannie wszystkie rubryki. Po wypełnieniu – i zanim podejdziecie do właściwego okienka w celu złożenia wniosku – musicie dokonać opłaty za paszport. Najczęściej można to zrobić bezpośrednio w punkcie paszportowym, pamiętając o tym, że często opłatę można wnieść tylko gotówką, a nie na przykład kartą. Dowód opłaty należy dołączyć do składanego wniosku.

Fot. pixeldreams / shutterstock

Koszty wyrobienia paszportu

Jak już jesteśmy przy temacie opłaty: aktualny koszt wyrobienia paszportu to 140 PLN, w przypadku gdy nie posiadacie żadnej ulgi ani zniżki. Jak zapłacić mniej za paszport? Połowę kwoty (czyli 70 PLN), zapłacą:

• osoby niepełnosprawne;
• osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej;
• uczniowie i studenci;
• emeryci i renciści;
• kombatanci;
• osoby posiadające ogólnopolską Kartę Dużej Rodziny (rodzice);

Zniżka 75 proc. (czyli opłata 35 PLN) przysługuje osobom, które:

• mają mniej niż 26 lat, uczą się (lub studiują) i są dzieckiem z rodziny wielodzietnej (posiadają ogólnopolską Kartę Dużej Rodziny);
• są dziećmi z niepełnosprawnością z rodziny wielodzietnej (i posiadają ogólnopolską Kartę Dużej Rodziny).

A kto otrzyma paszport bezpłatnie?

• osoby w wieku powyżej 70 lat;
• osoby, otrzymujące zasiłek stały z pomocy społecznej (tu warunek: wyjazd za granicę musi być związany z długotrwałym leczeniem lub operacją);
• osoby, których obecny paszport ma wadę techniczną;

Istnieje jeszcze możliwość otrzymania zniżki, jeżeli wymieniacie paszport przed upływem daty jego ważności. Ulga (o jej wielkości musicie się każdorazowo zapytać w punkcie paszportowym) przysługuje:

• gdy zmieniły się wasze dane (tutaj klasycznym przykładem jest nazwisko po ślubie);
• zmienił się wasz wygląd (czyli wyglądacie inaczej, niż na zdjęciu w paszporcie – owa zmiana wyglądu musi być znaczna);
• nie macie miejsca w paszporcie na kolejne wizy i stemple;

Straciliście paszport lub zniszczyliście go? Przy wyrabianiu nowego, musicie się liczyć ze znacznie większą opłatą – nawet 420 PLN.

Procedura, wniosek, odbiór

Z kompletem dokumentów podchodzicie do okienka (kolejna ważna informacja: wniosek o paszport może złożyć tylko osoba, która chce go dostać – nie można tego zrobić poprzez pośrednika), składając wszystko na ręce urzędnika. Po sprawdzeniu wszystkich danych (możecie być poproszeni o przedstawienie innych dokumentów, jeżeli urzędnik będzie mieć wątpliwości odnośnie waszego obywatelstwa albo tożsamości, lub w przedstawionych dokumentach będą sprzeczne informacje), następuje procedura pobrania odcisków palców i danych biometrycznych – odbywa się to za pomocą czytnika elektronicznego, nie używa się tuszu.

Co dalej? Pozostaje czekać. Standardowo wasz paszport będzie do odbioru do 30 dni od momentu złożenia wniosku – pracownik puntu paszportowego poda wam dokładny termin odbioru paszportu podczas składania wniosku. W okresie wzmożonego ruchu urlopowego, ten czas może ulec wydłużeniu.  Jak sprawdzić, czy paszport jest gotowy do odbioru? Można zadzwonić do właściwego urzędu wojewódzkiego i podać numer sprawy, który jest widoczny na potwierdzeniu złożenia:

Fot. MSWIA / obywatel.gov.pl

Drugą – i prostszą – możliwością jest wejście na stronę internetową Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji – i samodzielne wpisanie numeru sprawy.

Paszport dla dziecka

Chcecie wyrobić paszport dla swojego dziecka lub dzieci? Wniosek musi być wypełniony przez rodziców lub opiekunów prawnych (obecność dziecka i rodziców jest niezbędna przy składaniu wniosku, do odbioru paszportu nie jest wymagane stawiennictwo obojga). W przypadku dzieci do 13. roku życia opłaty wynoszą: 15 PLN (gdy posiadacie ogólnopolską Kartę Dużej Rodziny) lub 30 PLN. Paszport dla starszego dziecka kosztuje 70 PLN (lub 35 PLN, jeśli wyrabiasz paszport dla dziecka z rodziny wielodzietnej .

Istotną różnicą w porównaniu z paszportem dla osoby dorosłej, jest jego termin ważności: 5 lat. W przypadku osób pełnoletnich, jest to okres 10 lat.